১) ব্যক্তিৰ অধিকাৰ কাক বোলে? অধিকাৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা  । ব্যক্তিৰ অধিকাৰৰ ভাগসমূহ লিখা ।

 উত্তৰ : ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ মতে সমাজৰ যিবোৰ সুযোগ সুবিধাৰ দ্বাৰা মানুহে সামাজিক প্রাণীৰূপে নিজৰ ব্যক্তিত্ব প্রকাশ কৰিব পাৰে, সেইবোৰকে অধিকাৰ বোলা হয়। 

অধিকাৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ হ'ল-

(১) অধিকাৰৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামাজিক প্রাণী হিচাপে প্রতিজন মানুহৰ ব্যক্তিত্ব বিকাশৰ সুযোগ প্রদান কৰা। 

(খ) অধিকাৰসমূহ সুনির্দিষ্ট আক নির্ধাৰিত ।

(গ) অধিকাৰ ৰাজনৈতিক প্রক্রিয়াৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ।

(ঘ) অধিকাৰ সার্বজনীন, কোনো নির্দিষ্ট শ্রেণী বা গোষ্ঠীৰ বাবে নহয়।                            

(ঙ) অধিকাৰৰ লক্ষ্য হ'ল মানুহৰ সামগ্রীক কল্যাণৰ দাবী।     

(চ) অধিকাৰ পৰিবর্তনশীল। 

নাগৰিকৰ অধিকাৰক তিনিটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি সেয়া হ'ল – (1))প্রাকৃতিক অধিকাৰ, 

(2) নৈতিক অধিকাৰ আৰু 

(3) আইনগত অধিকাৰ (Legal Rights) বা বৈধ অধিকাৰ।